--- title: LeerGewoonte | Leiderschap description: Onderwijskundig leiderschap voor schoolleiders en MT's. Vertaal koers naar zichtbaar gedrag en bouw zo aan een professionele schoolcultuur op je school. image: https://www.leergewoonte.nl/hubfs/X8HsZTPO8386aeV9YSX93.png --- [![LeerGewoonte-Logo](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/3.%20Logo%E2%80%99s/LeerGewoonte-Logo%20(1).png?width=580&height=101&name=LeerGewoonte-Logo%20(1).png "LeerGewoonte-Logo")](https://www.leergewoonte.nl/?hsLang=nl-nl) [![LeerGewoonte-Logo (1)](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/3.%20Logo%E2%80%99s/LeerGewoonte-Logo%20(1).png?width=500&height=87&name=LeerGewoonte-Logo%20(1).png "LeerGewoonte-Logo (1)")](https://www.leergewoonte.nl/?hsLang=nl-nl) - [Thema's](https://www.leergewoonte.nl/onderwijs) - [Professionele Schoolcultuur](https://www.leergewoonte.nl/professionele-schoolcultuur) - [Formatief Handelen](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-formatief-handelen) - [Onderwijsinspectie](https://www.leergewoonte.nl/onderwijsinspectie) - [AI integreren in onderwijs](https://www.leergewoonte.nl/ai-integreren-onderwijs) - [Welzijn](https://www.leergewoonte.nl/welzijn) - [Motivatie](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-motivatie) - [Leiderschap](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-leiderschap) - [Passend onderwijs](https://www.leergewoonte.nl/passend-onderwijs) - Over ons - [Het team](https://www.leergewoonte.nl/ons-team-leergewoonte) - [Vacatures](https://www.leergewoonte.nl/vacatures-leergewoonte) - [Contact](https://www.leergewoonte.nl/contact) - Opleidingen - [Opleiding professionele cultuur (4 dagen)](https://www.leergewoonte.nl/opleiding-professionele-schoolcultuur) - [Opleiding formatief handelen (5 dagen)](https://www.leergewoonte.nl/vijfdaagse-opleiding-formatief-handelen) - [Opleiding AI (3 dagen)](https://www.leergewoonte.nl/drie-daagse-opleiding-ai-in-het-onderwijs) - [Opleiding motiverende gespreksvoering (3 dagen)](https://www.leergewoonte.nl/driedaagse-opleiding-motiverende-gespreksvoering) - [Kenniscentrum](https://www.leergewoonte.nl/nieuws) Meer resultaten [Plan een kennismaking](https://meetings.hubspot.com/david1472) [Plan een kennismaking](https://meetings.hubspot.com/davidleergewoonte/david431) - [Thema's](https://www.leergewoonte.nl/onderwijs) - [Professionele Schoolcultuur](https://www.leergewoonte.nl/professionele-schoolcultuur) - [Formatief Handelen](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-formatief-handelen) - [Onderwijsinspectie](https://www.leergewoonte.nl/onderwijsinspectie) - [AI integreren in onderwijs](https://www.leergewoonte.nl/ai-integreren-onderwijs) - [Welzijn](https://www.leergewoonte.nl/welzijn) - [Motivatie](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-motivatie) - [Leiderschap](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-leiderschap) - [Passend onderwijs](https://www.leergewoonte.nl/passend-onderwijs) - Over ons - [Het team](https://www.leergewoonte.nl/ons-team-leergewoonte) - [Vacatures](https://www.leergewoonte.nl/vacatures-leergewoonte) - [Contact](https://www.leergewoonte.nl/contact) - Opleidingen - [Opleiding professionele cultuur (4 dagen)](https://www.leergewoonte.nl/opleiding-professionele-schoolcultuur) - [Opleiding formatief handelen (5 dagen)](https://www.leergewoonte.nl/vijfdaagse-opleiding-formatief-handelen) - [Opleiding AI (3 dagen)](https://www.leergewoonte.nl/drie-daagse-opleiding-ai-in-het-onderwijs) - [Opleiding motiverende gespreksvoering (3 dagen)](https://www.leergewoonte.nl/driedaagse-opleiding-motiverende-gespreksvoering) - [Kenniscentrum](https://www.leergewoonte.nl/nieuws) [Plan een kennismaking](https://meetings.hubspot.com/david1472?__hstc=233546881.76ab4ab9e3d9681f4212437546ad7c0a.1701365797023.1711562661231.1711565227235.109&__hssc=233546881.25.1711565227235&__hsfp=897788509) # Leiderschap dat de cultuur in beweging zet Voor schoolleiders en MT's. Wij helpen jullie koers vertalen naar heldere afspraken en zichtbaar professioneel gedrag, zodat wat op papier staat ook op maandagochtend terugkomt in de school. [Boek onze diensten](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-leiderschap#aanbod) [Krijg inzicht](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-leiderschap#qs) Of lees meer over leiderschap ## Gekozen door scholen in heel Nederland ![Marnix](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/Marnix.png?width=2000&height=2000&name=Marnix.png) ![Yuverta](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/Yuverta.png?width=2000&height=2000&name=Yuverta.png) ![MCA](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/MCA.png?width=2000&height=2000&name=MCA.png) ![UvA-1](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/UvA-1.webp?width=1920&height=1920&name=UvA-1.webp) ![Wolfert](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/Wolfert.webp?width=1920&height=1920&name=Wolfert.webp) ![HvA](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/HvA.webp?width=1920&height=1920&name=HvA.webp) ![stc](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/stc.png?width=1920&height=1920&name=stc.png) ![Aloysius](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/Aloysius.webp?width=1920&height=1920&name=Aloysius.webp) ## Meer lezen over leiderschap? Download gratis onze reader Leiderschap en professionele leercultuur Onze reader bundelt de wetenschappelijke basis, praktijkvoorbeelden en werkvormen die wij in onze opleiding gebruiken. Handig als achtergrondmateriaal, als onderlegger voor een MT-gesprek of als eerste kennismaking met onze aanpak. [Download de reader](https://share.hsforms.com/1Al15zvhXRZSQHS1mcdCA_A3pbj9)   [![Reader Professionele schoolcultuur foto](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/Reader%20Professionele%20schoolcultuur%20foto.png?width=1055&height=1080&name=Reader%20Professionele%20schoolcultuur%20foto.png)](https://share.hsforms.com/1Al15zvhXRZSQHS1mcdCA_A3pbj9)   ## Onze diensten voor leiderschap   #### Vierdaagse opleiding Leiderschap Vier dagen waarin je leert leidinggeven aan een professionele leercultuur, zodat je team meer eigenaarschap neemt voor onderwijskwaliteit. Geaccrediteerd voor 45 herregistratiepunten. [Vierdaagse opleiding Leiderschap](https://www.leergewoonte.nl/opleiding-professionele-schoolcultuur?hsLang=nl-nl) #### MT-bijeenkomsten Een reeks praktijksessies waarin je MT aan de slag gaat met jullie actuele leiderschapsuitdagingen. Je wordt begeleid door een senior opleider die zelfschoolleider is (geweest). MT-bijeenkomsten #### Workshops, traingen & lezingen Van studiedag tot teamtraining. Praktische werkvormen die leidinggevers en teams meteen in de eigen school kunnen inzetten. Workshops, traingen & lezingen #### Onderzoek Analyses en interviews waarmee we leiderschap en cultuur in jullie school in beeld brengen. De oplevering is een beknopt rapport met groeikansen en een voorstel voor vervolg. Onderzoek ![David Leergewoonte profielfoto](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/David_Leergewoonte%20foto.jpg?width=800&height=800&name=David_Leergewoonte%20foto.jpg) Gratis adviesgesprek? Ontvang direct al wat tips! (max. 30 min.) [Plan een gesprek](https://meetings.hubspot.com/david1472?uuid=b9e4912e-4513-4c79-85ea-12edb4768be0) ![telefoon en laptop](https://www.leergewoonte.nl/hs-fs/hubfs/telefoon%20en%20laptop.png?width=768&height=768&name=telefoon%20en%20laptop.png) Direct een aanvraag doen? Laat ons weten hoe we van dienst kunnen zijn [Ik heb interesse in jullie ondersteuning](https://3pbj9.share.hsforms.com/2Gsk_EQp3TU6f3kSMRp2Bbg) [![1-pager QuickScan professionele schoolcultuur (9)](https://www.leergewoonte.nl/hubfs/1-pager%20QuickScan%20professionele%20schoolcultuur%20(9).png "1-pager QuickScan professionele schoolcultuur (9)")](https://share.hsforms.com/1Al15zvhXRZSQHS1mcdCA_A3pbj9) ## Benieuwd hoe professioneel jullie leercultuur is? Vul de quickscan in (9 vragen) en ontvang binnen vijf werkdagen een pdf-rapport. Je ziet jullie score ten opzichte van een referentiegemiddelde uit eerdere scans, plus een korte duiding en eerste adviezen. Liever eerst zelf lezen? [Download dan onze reader.](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-leiderschap#reader) Let op: dit is een indicatie van jouw eigen beeld als leidinggevende. Voor een breder beeld adviseren we de volledige situatiescan, die we samen met de hele organisatie uitvoeren.   [Start de quickscan](https://0ndyh02l8h2.typeform.com/to/ewcgqmfO)   # Leiderschap uitgelegd  Wat is onderwijskundig leiderschap? Het effect is aanzienlijk, maar bijna altijd indirect. De schoolleider is na de leraar de belangrijkste factor voor leerlingresultaten (Grissom, Egalite, & Lindsay, 2021). De leidinggevende schept de voorwaarden; het team doet het werk in de klas. Onderzoek wijst vier routes aan waarlangs schoolleiders effect hebben op leerprestaties: goede leraren behouden, de schoolcultuur vormen, het onderwijskundig gesprek organiseren, en de juiste mensen op de juiste plek zetten (Grissom, Egalite, & Lindsay, 2021). Binnen die routes springt één activiteit eruit. Schoolleiders die zelf meedoen aan het leren van hun docenten, hebben meer effect op leerprestaties dan leiders die alleen op afstand sturen (Robinson, 2018). Concreet gaat het om professionalisering stimuleren, lesbezoeken faciliteren en in de les meekijken en tijd reserveren voor kwaliteitsgesprekken over het onderwijs. Welk effect heeft leiderschap op leerprestaties? Het effect is aanzienlijk, maar bijna altijd indirect. De schoolleider is na de leraar de belangrijkste factor voor leerlingresultaten (Grissom, Egalite, & Lindsay, 2021). De leidinggevende schept de voorwaarden; het team doet het werk in de klas. Onderzoek wijst vier routes aan waarlangs schoolleiders effect hebben op leerprestaties: goede leraren behouden, de schoolcultuur vormen, het onderwijskundig gesprek organiseren, en de juiste mensen op de juiste plek zetten (Grissom, Egalite, & Lindsay, 2021). Binnen die routes springt één activiteit eruit. Schoolleiders die zelf meedoen aan het leren van hun docenten, hebben meer effect op leerprestaties dan leiders die alleen op afstand sturen (Robinson, 2018). Concreet gaat het om professionalisering stimuleren, lesbezoeken faciliteren en in de les meekijken en tijd reserveren voor kwaliteitsgesprekken over het onderwijs. Hoe beïnvloedt leiderschap de professionele leercultuur in een school? Cultuur is wat mensen in een school normaal vinden in hun dagelijks werk. Leiders vormen die cultuur vooral via consistent voorbeeldgedrag en het bewaken van afspraken. Wat een leidinggevende zichtbaar beloont, negeert of begrenst, wordt de norm (Schein & Schein, 2017). Een professionele leercultuur ontstaat concreet wanneer leraren structureel samen over leren praten, afspraken maken over (on)gewenst leergedrag, bij elkaar in de les komen en elkaar aanspreken. Dat vraagt dat de leidinggevende er tijd en structuur voor creëert (Admiraal et al., 2021; Stoll et al., 2006). Scholen die dit volhouden zien na verloop van tijd meer eigenaarschap in het team en minder uitval van docenten. Het wordt de norm, niet de uitzondering. In het dagelijks werk betekent dat: feedback geven en zelf om feedback vragen, afspraken nakomen ook als het ongemakkelijk is, weerstand serieus onderzoeken, aanspreken met behoud van relatie. Dit gedrag is leerbaar; scholen die er systematisch op oefenen zien patronen na verloop van tijd verschuiven (Schein & Schein, 2017). Waarom leiderschap het verschil maakt Zeventig procent van de verschillen in schooleffectiviteit zit in het dagelijks handelen van het team (McKinsey & Company, 2020). De leraar is daarvan de sterkst beïnvloedbare factor; de schoolleider schept de voorwaarden waarin de leraar kan groeien. Net zoals de leraar de omstandigheden schept waardoor leerlingen ontwikkelen. Daarom begint cultuurverandering voor veel scholen bij leiderschap. Wat je als leidinggevende bespreekbaar maakt, welke keuzes je faciliteert en hoe je afspraken bewaakt, werkt door in wat in de school normaal wordt. Delen de leidinggevenden dezelfde koers en vertalen ze die naar heldere verwachtingen, dan kan de hele organisatie die koers ook uitvoeren: bij elkaar in de les komen, feedback organiseren en elkaar aanspreken op wat is afgesproken. In de praktijk komen daarbij vier elementen samen die elkaar versterken of juist tegenwerken. Het verhaal van de school en de visie op onderwijs geven richting: wie zijn jullie en hoe kijken jullie naar leren en lesgeven? Zonder dat verhaal is elke afspraak willekeurig. Die richting wordt zichtbaar via de kwaliteitsstructuur en kwaliteitscultuur. De kwaliteitsstructuur is de harde kant: rollen, afspraken, overlegvormen, lesbezoekritme en momenten voor professionalisering. De kwaliteitscultuur is de zachte kant: wat collega's normaal vinden in het dagelijks werk, hoe ze over onderwijs praten en hoeveel ruimte er is om elkaar te bevragen. Leiderschap is de spil. Een sterk verhaal zonder structuur blijft hangen in mooie woorden, en strakke afspraken zonder cultuur worden vinkjes op een lijst. Het leiderschap houdt deze elementen in samenhang en zorgt zo dat ze elkaar in het dagelijks werk versterken. [Back to top](https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-leiderschap#top) ## Artikelen en tips over leiderschap en professionele schoolcultuur Van theorie naar praktijk. Bij LeerGewoonte delen we inzichten en werkvormen die je meteen kunt gebruiken [De sleutel tot succes in het onderwijs? Bouwen aan een professionele schoolcultuur!](https://www.leergewoonte.nl/nieuws/de-sleutel-tot-succes-in-het-onderwijs-bouwen-aan-een-professionele-schoolcultuur?hsLang=nl-nl) ![Professionele-Schoolcultuur](https://www.leergewoonte.nl/hubfs/Persoon%20naast%20school%20-%20Blij.png) [Onderwijs artikel](https://www.leergewoonte.nl/nieuws/tag/onderwijs-artikel?hsLang=nl-nl) #### De sleutel tot succes in het onderwijs? Bouwen aan een professionele schoolcultuur! 7 juni 2024, 15:07:12 CEST 4 min read [Professioneel gedrag is het hart van de professionele schoolcultuur](https://www.leergewoonte.nl/nieuws/professioneel-gedrag-is-het-hart-van-de-professionele-schoolcultuur?hsLang=nl-nl) ![](https://www.leergewoonte.nl/hubfs/AI-Generated%20Media/Gemini_Generated_Image_11emh311emh311em.jpg) [Onderwijs artikel](https://www.leergewoonte.nl/nieuws/tag/onderwijs-artikel?hsLang=nl-nl) #### Professioneel gedrag is het hart van de professionele schoolcultuur 26 augustus 2024, 13:43:05 CEST 6 min read [Welke subsidies en vergoedingen zijn er voor onze trainingen en opleidingen?](https://www.leergewoonte.nl/nieuws/subsidies-en-vergoedingen?hsLang=nl-nl) ![](https://www.leergewoonte.nl/hubfs/Subsidies-achtergrond.png) [Onderwijs artikel](https://www.leergewoonte.nl/nieuws/tag/onderwijs-artikel?hsLang=nl-nl) #### Welke subsidies en vergoedingen zijn er voor onze trainingen en opleidingen? 6 januari 2026, 23:52:56 CET 4 min read [Bekijk alle blogs](https://www.leergewoonte.nl/blog?hsLang=nl-nl) ### **Hoe wij werken** De aanpak van Leergewoonte in vier bewezen stappen ![Van ongewenst gedrag naar gewenst gedrag](https://www.leergewoonte.nl/hubfs/2.%20Iconen-illustaties/Ongewenst-en-gewenst-gedrag.svg) STAP 1 #### Gewenste situatie (Ambitie)  Samen vertalen we de ambitie naar concreet, waarneembaar gedrag. Wat vraagt de school van haar leidinggevenden? Waar merken teams dat aan in de dagelijkse praktijk, en welke manier van sturen werkt nu al goed genoeg om te houden?  Lees meer ![De huidige situatie in kaart brengen](https://www.leergewoonte.nl/hubfs/2.%20Iconen-illustaties/stap-2-hr-nulmeting.svg) STAP 2 #### Huidige situatie (Situatiescan)  Samen met leidinggevenden en hun teams brengen we in kaart hoe er nu wordt gestuurd. Gesprekken, vragenlijsten en observaties van overleggen laten zien waar de verwachtingen van het MT en de ervaring op de werkvloer uiteenlopen.  Lees meer ![Samen aan de slag om te verbeteren](https://www.leergewoonte.nl/hubfs/2.%20Iconen-illustaties/stap3-hr-interventie.svg) STAP 3 #### Verbeteren (Groeikansen)  De situatiescan laat zien waar de ruimte zit. Soms in de harde structuur, bij rolduidelijkheid en de manier waarop besluiten worden genomen. Soms in de zachte kant, bij aanspreken, waardering en het opvolgen van afspraken. MT-begeleiding en persoonlijke coaching horen bij de mogelijkheden. Lees meer ![Nameting over de effecten van de verbeteringen](https://www.leergewoonte.nl/hubfs/2.%20Iconen-illustaties/stap-4-hr-nameting.svg) STAP 4 #### Nieuwe situatie (Reflectie)  Een effectmeting maakt duidelijk wat het heeft opgeleverd en welke onderdelen nog aandacht vragen. Vaak zie je dat afspraken sneller worden nagekomen dan dat collega's elkaar erop durven aanspreken. Lees meer ### Snel naar - [Onderwijs](https://www.leergewoonte.nl/onderwijs?hsLang=nl-nl) - [Organisaties](https://www.leergewoonte.nl/organisaties?hsLang=nl-nl) - [Ons team](https://www.leergewoonte.nl/ons-team-leergewoonte?hsLang=nl-nl) - [Nieuws](https://www.leergewoonte.nl/blog?hsLang=nl-nl) - [FAQ](https://www.leergewoonte.nl/veel-gestelde-vragen?hsLang=nl-nl) - [Contact](https://www.leergewoonte.nl/contact?hsLang=nl-nl) [Wibautstraat 131D,1091 GL Amsterdam](https://www.google.com/maps/place/Neuro+Habits/@52.3544311,4.910394,17z/data=!3m1!4b1!4m6!3m5!1s0x47c6096db2b67241:0x2e19418ba57ab000!8m2!3d52.3544311!4d4.9129743!16s%2Fg%2F11c6zhdm46?entry=ttu)[Willem Ruyslaan 225,3063 ER Rotterdam](https://www.google.com/maps/place/Neuro+Habits/@51.921464,4.5053071,19z/data=!4m14!1m7!3m6!1s0x47c6096db2b67241:0x2e19418ba57ab000!2sNeuro+Habits!8m2!3d52.3544311!4d4.9129743!16s%2Fg%2F11c6zhdm46!3m5!1s0x47c433f3ea7503eb:0xafb76da3acaa2de4!8m2!3d51.9213698!4d4.5054042!16s%2Fg%2F11hzjg8htd?entry=ttu)[Bij onderwijs +31629388468](tel:+31629388468)[Bij organisaties +31648820872](tel:+31648820872)[Whatsapp](tel:+31%206%20293%20884%2068)[info@leergewoonte.nl](mailto:info@leergewoonte.nl)[Linkedin](https://www.linkedin.com/company/neurohabits/) ### Blijf op de hoogte! Nu je hier toch bent… waarom meld je je niet aan voor onze kwartaalupdate? Eén keer per kwartaal sturen we je een update met nieuwe inzichten uit de wetenschap, achtergrondinformatie en exclusieve aanbiedingen.  - [Privacy](https://www.leergewoonte.nl/privacy?hsLang=nl-nl) - [Algemene voorwaarden](https://www.leergewoonte.nl/hubfs/Algemene%20voorwaarden%202024%20-%20LeerGewoonte.pdf?hsLang=nl-nl) Copyright © 2026 LeerGewoonte V.O.F.  |  KvK: 77139968 ```json { "@context" : "https://schema.org", "@id" : "https://www.leergewoonte.nl/#organization", "@type" : "EducationalOrganization", "address" : [ { "@type" : "PostalAddress", "addressCountry" : "NL", "addressLocality" : "Amsterdam", "postalCode" : "1091 GL", "streetAddress" : "Wibautstraat 131D" }, { "@type" : "PostalAddress", "addressCountry" : "NL", "addressLocality" : "Rotterdam", "postalCode" : "3063 ER", "streetAddress" : "Willem Ruyslaan 225" } ], "contactPoint" : [ { "@type" : "ContactPoint", "availableLanguage" : "nl", "contactType" : "customer service", "email" : "info@leergewoonte.nl", "name" : "Onderwijs", "telephone" : "+31854011522" }, { "@type" : "ContactPoint", "availableLanguage" : "nl", "contactType" : "customer service", "email" : "info@leergewoonte.nl", "name" : "Organisaties", "telephone" : "+31854011522" } ], "email" : "info@leergewoonte.nl", "identifier" : { "@type" : "PropertyValue", "propertyID" : "KvK", "value" : "77139968" }, "legalName" : "LeerGewoonte V.O.F.", "logo" : "https://www.leergewoonte.nl/hubfs/3.%20Logo%E2%80%99s/LeerGewoonte-Logo%20(1).png", "name" : "LeerGewoonte", "sameAs" : [ "https://www.linkedin.com/company/leergewoonte/" ], "url" : "https://www.leergewoonte.nl/" } ``` ```json { "@context" : "https://schema.org", "@type" : "BreadcrumbList", "itemListElement" : [ { "@type" : "ListItem", "item" : "https://www.leergewoonte.nl/", "name" : "Home", "position" : 1 }, { "@type" : "ListItem", "item" : "https://www.leergewoonte.nl/onderwijs", "name" : "Onderwijs", "position" : 2 }, { "@type" : "ListItem", "item" : "https://www.leergewoonte.nl/leergewoonte-leiderschap", "name" : "Leiderschap", "position" : 3 } ] } ```